Christmas-eilanden , maandag 29 september 1941 29-09-1941
Calcutta - Fremantle
Het lijkt wel geen oorlog
Maandag 29 september 1941 We varen nu buiten Sumatra langs, op honderdtwintig mijl van de eilandengordel af die zelf ongeveer zeventig mijl van Sumatra is verwijderd. We zijn nu op de hoogte van het eiland Simalur, dan volgen Nias, de Batu Eilanden, de Mentawi Eilanden waaronder Siberut, verder de Pagai Eilanden en Engano. Gisterenmiddag waren we tweehonderd zeemijl zuidwestelijk van Poeloe Brasp en Poelau Weh waarop Sabang ligt. De Nicobaren zijn honderd mijl van Sumatra verwijderd. Om een idee te krijgen van de uitgestrektheid van Nederlands Oost-Indië: alleen al Sumatra is 920 mijl lang, zodat we met onze huidige vaart van 260 mijl per etmaal, drieëneenhalve dag nodig hebben om er langs de stomen. Het eiland is op de breedste plaats 210 mijl breed. De zuidwestmoesson die de laatste dagen regenachtig was, ging vanavond over in een variabele tot zuidoostelijke wind, ook nog met af en toe regen. Om middernacht passeren we voor de derde keer op deze reis de Linie.
Donderdag 2 oktober 1941 Vandaag zijn we dwars van Straat Soenda die de eilanden Java en Sumatra van elkaar scheidt. Er waait hier een frisse zuidoostelijke passaat met helder wolkdrijvende lucht, hetzelfde weer als we op onze Zuid-Amerika reizen hadden. Het is nog tamelijk warm, ’s nachts nog 27½° C., hoewel de wind het dan tamelijk koel maakt: ik slaap tenminste lekker.
Vrijdag 3 oktober 1941 We komen nu verder van ons Indië af en hebben het Christmas Eiland op honderd mijl aan bakboord en de Cocos- of de Keeling Eilanden aan stuurboord op ruim vierhonderd mijl afstand. Deze eilanden liggen ten zuiden van Java eenzaam in de Indische Oceaan. Bij deze Cocos Eilanden is in 1914 de Duitse kruiser Emden die veel Engelse koopvaardijschepen tot zinken had gebracht, door de Australische kruiser Sydney vernietigd. Vannacht varen we dicht langs de Maria Augustina Bank, een grote ondiepte van vijf vadem met een onderwaterrots in de oceaan. Maar er staat op de zeekaart bij: E.D. Dat betekent: existence doubtful, het bestaan ervan is twijfelachtig.
Zaterdag 4 oktober 1941 Vanochtend om elf uur werden we door een - waarschijnlijk Australische - kruiser ingehaald. Die vroeg ons naamsein en gaf daarna verlof om door te varen. Er was ook een Panamese tanker in de buurt die kennelijk ook door de kruiser werd ondervraagd.
Zondag 5 oktober 1941 Wat een prachtig weertje is het hier, een glasheldere kim, zonneschijn, een matige zuidoostpassaat, niet te warm - overdag 22° C. - zodat ik uit de wind en in het zonnetje nog lekker kan zonnebaden in mijn hangmat. Het is hier zo vreedzaam, het lijkt wel geen oorlog. Maar we horen geregeld het radionieuws uit Londen: in Zuid-Rusland is de toestand kritiek en in de bezette gebieden gaan de Duitsers weer tekeer met het doodschieten van mensen die sabotage plegen. Wat zou ik graag eens bij u kijken. Dat wachten en die onzekerheid voor u lijkt me verschrikkelijk voor u. De Nirom - de Indische radio-omroep - komt hier prachtig door en het doet je goed weer Hollandse radiouitzendingen te horen die niet door die moordenaars-en roversbende worden gecontroleerd.
Doneer!
Maandag 29 September 1941. Wij varen nu buiten Sumatra langs, op 120 mijl van de 157 eilandengordel af, welke zelf ± 70 mijl van Sumatra verwijderd is. We zijn nu op de hoogte van het eiland Simalur, dan volgen Nias, de Batu Eilanden, de Mentawi Eilanden o.a. Siberut, verder Pagai Eilanden, en Engano. Gisteren namiddags waren wij 200 zeemijl Zuid West van Poeloe Brasp en Poelau Weh, waarop Sabang ligt. De Nicobarenn zijn 100 mijl van Sumatra verwijderd. Om een idee te krijgen van de uitgestrektheid van Nederlandsch Oost-Indië: alleen Sumatra is al 920 mijl lang, zoodat wij met onze huidige vaart van 260 mijl per etmaal, drie-en-een-halve dag nodig hebben om er langs de stoomen. Het eiland is op de breedste plaats 210 mijl breed. De ZW.-moeson die de laatste dagen regenachtig was, ging vanavond over in een variabele tot ZOe wind, ook nog met af en toe regen. De middernacht zullen wij de Linie passeren, voor de derde keer op deze reis!
Donderdag 2 October 1941. Vandaag zijn wij dwars van Straat Soenda, die de 158 eilanden Java en Sumatra van elkaar scheidt. Er waait hier een frissche ZO.-passaat met helder wolkdrijvende lucht, hetzelfde weer als wij op onze Zuid-Amerika reizen hadden in de ZO.-passaat. Het is nog tamelijk warm, 's nachts nog 27½° C., ofschoon de wind het dan tamelijk koel maakt, ik slaap tenminste lekker.
Vrijdag 3 October 1941. Wij komen nu verder van ons Indië af, en hebben het Christmas Eiland op 100 mijl aan bakboord en de Cocos- of de Keeling-Eilanden aan stuurboord op ruim 400 mijl afstand, deze eilanden liggen bezuiden Java eenzaam in de Indische Oceaan. [1] Bij deze Cocos-eilanden is in 1914 de Duitsche kruiser “Emden” die vele Engelsche koopvaardijschepen tot zinken had gebracht, door de Australische kruiser “Sydney” vernietigd. Vannacht komen wij dicht langs de “Maria Augustina Bank”, een groote ondiepte van 5 vdm. met een onder waterrots in de 159 Oceaan; er staat echter bij in de zeekaart: “E.D”. Dat beteekent: existence doubtful (= het bestaan ervan is twijfelachtig).-
Zaterdag 4 October 1941. Vanochtend elf uur werden wij door een (waarschijnlijk Australische) kruiser [2] achterhaald, die onze naamsein vroeg, en daarna verlof gaf door te varen. Een Panameesche tankboot was ook in de buurt, en werd klaarblijkelijk ook door de kruiser ondervraagd.
Zondag 5 October 1941. Wat een prachtig weertje is het hier, een glasheldere kim, zonneschijn, een matige ZO.-passaat, en niet te warm, overdag 22° C., zoodat ik uit de wind en in het zonnetje nog lekker kan zonnebaden in mijn hangmat. Het is hier zoo vreedzaam, het lijkt wel geen oorlog. Maar geregeld hooren wij het radionieuws uit London; in Zuid-Rusland is de toestand kritiek, en in de bezette gebieden gaan de Duitschers weer tekeer met doodschieten van mensen die sabotage plegen enz. Wat 160 zou ik graag eens bij U kijken. Dat wachten en die onzekerheid voor U lijkt mij verschrikkelijk voor U! De “Nirom” (Indische radio-omroep) komt hier prachtig door en het doet je goed weer Hollandsche radiouitzendingen te hooren die niet door die moordenaars-en rooversbende gecontroleerd worden.
[1] Christmas (= Kerstmis) eiland ligt ruim 200 mijl bezuiden de Westpunt van Java; de Cocos-eilanden liggen 500 mijl WtZ. van Christmas Eil.-
[2] Namelijk de "Sydney"; zie bldz. 163.-
